Tez Yazımında Başarı

Tez Yazımında Başarılı Olmanın Yolları

Tez, akademik yaşamınız boyunca üsteleneceğiniz tek ve en büyük çalışma olabilir. Bir tezi araştırıp yazmanın ortalama bir yıl alacağı söylense de, birçok öğrenci genellikle gereken dökümlerin tümünü toplamak için aylarca uğraşır ve tezi tamamlamak için çok daha uzun zamana gereksinim duyar. Yazma konusunda çok yetenekli öğrenciler bile tez yazımının öngördüklerinden daha fazla zaman aldığını görürler. Bazıları öyle olmasını umabilir ama tez bir yaratıcılık patlaması gibi bir anda oluşturulamaz. Başarılı bir tez, planlı ve sıralı olarak atılmış çok sayıda adımla oluşturulur.

Tez yazmak titiz ve düzenli bir çalışma gerektirir ve birçok öğrenci bu süreçte değişik zorluklarla yüzleşir. Öğrencilik yaşamının büyük bir bölümü okulda, akademik takvimin git-gelleri arasında geçer. Tez aşamasına gelinene değin programa kabul, ders programları, dersleri izleme, onlara hazırlanma, sınavlar ve dönem ödevleri derken yorgunluk belirtileri görülmeye başlayabilir ve tez gibi büyük bir projeye başlamak için öğrencideki enerji ve istek azalabilir. Bu durumdaki tez öğrencileri zamanlarını verimsizce geçirip, tez üzerinde odaklanmayı ağırdan alır ve tezden kaçınmaya çalışırlar. Öğrencilerin çoğu, tez yazmanın daha önce yaptıkları hiç bir çalışmaya benzemediğini, kendilerine çok yabancı olan yetenek, beceri ve çalışma alışkanlığını gerektirdiğini fark eder. Bu farkların en büyüğü, tez çalışmasında planın ve onun uygulanmasının öğrencinin kendisine kalmış olmasıdır. Çoğu öğrenci çalışmasını nasıl yapılandıracağını bilemez.

Bu metindeki bilgiler, tez yazım aşamasında öğrencilerin sıkça yaşadığı zorluklara ve olası sorunları en aza indirgeyebilmek için neler yapılabileceklerine ilişkindir.

1. Öncelikleri belirleyin. Tez, daha önce yaşamınızdaki diğer etkinliklere ayırmış olduğunuz zamanın önemli bir kısmını alacaktır. Bu yüzden, tezi bitirmek için nelerden ödün vermek istediğinize karar vermelisiniz. Teze çok az öğrenci birincil önceliği verir. Bir çokları ailesini, arkadaşlarını, araştırmalarını, öğrenimini ya da iş aramayı öncelik listesinin üst sıralarına yerleştirir. Bu size kalmıştır, ancak tezi öncelik listenizin alt sıralarına koymuş ve haftalık programınızda ona daha az zaman ayırmışsanız onu tamamlamanız çok uzun sürecek demektir. Eğer tezi öncelik listenizin üst sıralarına koymuş olduğunuzu sanıyor, ancak gerçekte ona uygun zamanı vermiyorsanız, göstereceğiniz düşük ilerleme hızı hevesinizi kırabilir. Bu nedenlerle, önceliklerinizi dürüstçe belirlemeniz, sizi aylar boyu sürebilecek sıkıntı ve suçluluk duygusundan korur, doğru beklentiler kurmanızı sağlar.

2. Plan geliştirin. Tez o denli uzun, karmaşık ve önceden kestirilemez bir çalışma olarak görülür ki başlangıç, gelişme ve sonuç bölümlerinin olmadığı sanılabilir. Öğrenci ucunu göremediği bir tünelde gibidir. Yapılacak çalışma planı, tezi bir yapı içine oturtur ve uzun bir süre amaçsız bir şekilde oradan oraya savrulmayı engeller. Bu plan, tezin başından sonuna kadar zamanlanmasını ve onu gerçekleştirmek için tasarlananları içermelidir. Genel zaman sınırlaması belirlendikten sonra, tez küçük alt kısımlara bölünüp her aşama için hedefler konulmalıdır. Kendinizle öyle bir anlaşma yapın ki tezin sıkıcı ve zor aşamalarında bile çalışmaya devam etme isteğiniz olsun.

3. Zamanı Verimli Kullanın. Zamanın haftalık olarak nasıl kullanılacağı, daha önceden belirlenen önceliklerin ve aşamalı çalışma planı hedeflerinin birleştirilmesiyle ortaya çıkar. Eğer izin verirseniz tez yaşamınızın bütününü kapsayabilir ancak öyle olmamalıdır, aralıksız her gün ve bütün gün tez üzerinde çalışacak şekilde bir plan yapmayın. Tez için yaşamınızdaki diğer etkinliklerden vazgeçmek yerine, tezin üzerinde ne zamanlar ve ne sıklıkta çalışmak istediğinize karar vermeniz çok daha üretken olur. Hafta boyunca, tez çalışması için belirli zaman dilimleri ayırın ve bu sözünüze sadık kalın. Yine de kendinize, programdaki tez çalışması için ayrılan zaman dilimlerini bazen atlayabilecek ve daha sonraki hafta o açığı kapatabilecek kadar bir esneklik tanıyın. Tez, bir iş sorumluluğuna ne kadar çok benzerse, o denli düzenli ve sürekli ilerleme kaydedilir. Ancak, en ciddi iş sorumluluğunun bile belirli aralıklar gerektirdiğini unutmayın.

4. Çalışma Alanınızı Düzenleyin. Bir tez genellikle bir yıl ya da daha fazla sürer, bu nedenle, çalışma alışkanlıklarına uygun ayrı bir çalışma alanı bulunması yararlıdır. Tezi hazırlamak için masa, bilgisayar, lamba, sandalye, kitaplar, raflar, dosya dolapları, kağıtlar ve kalemler gibi hangi kaynaklara gereksinim duyacağınızı bilin ve ona göre hazırlanın. Çalışma alanı ne denli iyi düzenlenmişse, gereken kaynakları aramak, kitapları toplamak, gazete ve mektupları sınıflamak gibi işler için o kadar az zaman harcanır. İdeal olan, herkesin kendi çalışma alanını düzenlemesidir; böylece aranılanlar kolaylıkla bulunabilir. Öncelikle tezin ilk taslaklarını, bilgisayar çıktılarını alın ve bir dosyada sınıflayın. Böylece yaptığınız ilerleme daha somut hale gelir ve her aşamayı tamamladığınızda başarı duygusu yaşarsınız. Bilgisayarın sabit sürücüsünü yedekleyin ve güvenli bir yere saklayın ki onları kaybetme riski ortadan kalkmış olsun.

5. Tez Danışmanınızla Görüşmek. Genellikle tez yazımı tek başına emek harcanan bir görev olarak algılanır, ancak aslında tez işbirliği yapmak için insana sayısız fırsat sunar. Tez danışmanınızla güçlü bir çalışma ilişkisi kurabilirseniz tez deneyiminiz daha doyurucu geçer. Danışmanınızla görüşmelere programda sıkça yer verin ve bu görüşmelerden belli bir odak çerçevesinde düzenli olarak çalışmak için yararlanın. Bu görüşmelerle aynı zamanda, danışmanınızın yaptığınız çalışmalardan haberdar olmasını ve gösterdiğiniz ilerleme hakkında size geribildirim vermesini sağlamış olursunuz. Danışmanınızı uyguladığınız plan hakkında bilgilendirip zaman sınırlamalarınız üzerinde onunla işbirliği de yapabilirsiniz.

6. Dengeyi Koruyun. Tezin gereklilikleri ile yaşamın diğer sorumlulukları arasında bir denge tutturmak oldukça zordur. Tez o kadar çok zaman alır ki diğer etkinliklere yeterli zaman bulmak olanaksız gibi görünebilir. Eğer kendinizi sürekli olarak kızgın, küskün, düş kırıklığına uğramış, boğulmuş ya da mutsuz hissediyorsanız, tez yazma sürecinde yaşam dengenizin bozulmuş olup olmadığına bir bakın. Bu dengeyi sağlıklı bir şekilde sürdürebilmek için, her gün ya da her hafta belli bir zamanı bedensel, sosyal, kültürel, duygusal ya da ruhsal yönden size iyi gelen etkinliklere ayırın. Bunu yapmanın birçok yolu vardır: spor yapmak, dengeli beslenmek, sigara/madde/alkol alımını azaltmak, yeterli uyku almak, arkadaşlıklar kurmak, kendine gevşeyebileceğiniz zaman ayırmak, değişik ilgi alanları geliştirmek, duyguları dile getirmek, meditasyon yapmak ya da dua etmek gibi. Bu alanların herhangi birinde belirli bir sorun yaşarsanız, ilgili bir uzmana danışın.

7. Bütünsel Bir Bakış Açısı Edinin. Okuma ve araştırmayla geçen birçok ayın ardından hala tezin çok az bir kısmını yazılabildiyseniz, hemen kaygılanmayın. Çok sayıda öğrenci, tezlerinin büyük kısmını, son tez savunmalarından önceki aylarda yazarlar. İlk başlarda zamanın çoğu konu seçimi, okuma, araştırma ve deney yapmayla geçer. İyi bir planlamayla tezin önceliğini artırırsanız, sonunda hedeflerinize ulaşırsınız.

Sonuç

Burada paylaşılan öneriler tez yazımıyla ilgili birçok yolunun yalnızca bir kısmıdır. Kendi tezinizin tanımlama, gelişme ve savunma aşamalarında danışmanınız ya da komite üyeleriyle bazı ek yaklaşımlar geliştirmek isteyebilirsiniz. Ayrıca, bir uzmandan yardım almak da isteyebilirsiniz. Bu zorlu süreci sizin için kolaylaştıran tüm yolları deneyebilirsiniz. Tez yazım sürecinizde hepinize iyi şanslar!