Depresyon

DEPRESYON NEDİR?

Duygularımız yaşantılarımız gibi çeşitlilik gösterir. Her zaman sevinçli, mutlu ve umutlu olamayız. Yaşamın bazı zamanlarında kendimizi depresif (çökkün); morali bozuk ya da üzüntülü hissetmemiz olağandır. “Depresif” denilebilecek bu tür bir belirtiyi göstermemiz rahatsız ya da hasta olduğumuz anlamına gelmez. Genellikle bu duygular bir durum karşısında ortaya çıkar ve birkaç gün içinde geçmesi beklenir. Ancak belirtiler fazla sayıdaysa, sağlığımızı ve sosyal ilişkilerimizi olumsuz etkiliyorsa ve uzun bir dönem boyu sürerse “depresyon” rahatsızlığımız var demektir.

Depresyon tedavi edilebilen bir rahatsızlıktır.

Onunla baş edebilmek için bir uzmanla (psikolog ya da psikiyatrla) görüşülmesi gerekir.

Normal yaşamımızı zorlayan bazı olaylar depresyonu tetikleyebilir. Bazı kişisel özelliklerimiz de bizi depresyona eğilimli kılabilir. Bu ruh durumu kadınlarda erkeklere göre daha yaygındır.

  Neler İnsanı Depresif Yapar?

Kimi zaman görünürde hiç bir neden yokken de insan depresyon yaşayabilir. Yine de aşağıda bu ruh durumuna yol açabilen belli başlı özellikler sıralanmıştır:

•  Büyük yaşam değişiklikleri,

•  Hormonal değişimler,

•  Önemli birinin kaybı,

•  Sevilen(ler)den ayrılık,

•  Çevre üzerindeki denetimin kaybı; yaşamdaki şanssız olayları değiştirmek için hiçbir şeyin yapılamayacağı düşüncesi,

•  Gerçekçi olmayan beklentiler,

•  Düşkırıklığı,

•  Başarısızlıklarla karşılaşma.

Yukarıdaki nedenlere dayalı olan depresif belirtiler üniversite öğrencileri de dahil hemen her yaş grubunda görülebilmektedir. Boğaziçi Üniversitesi'nde S. Şen (2005) tarafından 1089 öğrenci ile yapılan bir uzmanlık tezi araştırmasında öğrencilerin %26'sının hafif, %19'unun belirgin ve %8'inin yoğun depresif belirtiler gösterdiği görülmüştür.

Üniversite öğrencileri için depresif duygu durumuna yol açabilen en yaygın yaşantılar araında şunlar sıralanabilir:

•  Aileden ayrı kalmak,

•  İlk defa yurtta kalıyor olmak,

•  Başarılı olma baskısı,

•  Üniversite yaşamı ile ilgili beklentilerde düşkırıklıkları,

•  Sağlıklı arkadaş ilişkilerinin kurulamaması.

Depresyon Belirtileri Nelerdir?

Depresyonun duygusal, bedensel, davranışsal ve düşünsel bazı belirtileri vardır.

Duygusal Belirtiler

•  Üzüntü

•  Kaygı

•  Suçluluk

•  Kızgınlık

•  Çaresizlik

•  Umutsuzluk

Bedensel Belirtiler

•  Çok fazla ya da çok az uyumak

•  Çok yemek ya da iştahını kaybetmek

•  Kabızlık

•  Fazla kilo almak ya da vermek

•  (Kadınlarda) düzensiz adet görmek

•  Cinsel isteğin aşamalı olarak kaybı

Davranışsal Belirtiler

•  Nedensiz yere ağlamak

•  Diğer insanlardan ve yeni durumlardan kendini geri çekmek

•  Kolayca sinirlenmek

•  Hedefler koymada ve onlara ulaşmada isteksiz olmak

•  Görünümüne ilgi göstermemek

•  Önceden ilgi gösterilen etkinliklere olan ilgiyi yitirmek

•  Kendini iyi hissetmek için ilaç ve alkol kullanmak

Düşünsel Belirtiler

•  İntiharı düşünmek gibi kendine zarar verebilecek düşünce ve algılar

•  Başarısızlık duygusu

•  Sürekli kendini eleştirmek

•  Şanssız olaylar için kendini suçlamak

•  Gelecek hakkında kötümser olmak

Depresif duygu durumu ile başa çıkılamadığında bu durum bir süre sonra kişinin günlük yaşamını sürdüremez hale gelmesine neden olabilmektedir. Bu nedenle, yukarıdaki belirtilerden bazılarının kendinizde olduğunu farkettiyseniz bu durumu gözardı etmeyin, aşağıdaki önerileri izleyin.

Depresyondaysanız Ne Yapmamalısınız?

 Depresyondaysanız,

•  Ani kararlardan kaçının.

•  Gerginlik yaratacak durumlardan uzak durmaya çalışın.

•  Durumunuzu hafifletmek, unutmak için alkol ya da diğer maddelere yönelmeyin. Bunlar ilk dönemde rahatlatıcı gibi gelseler de sonrasında kendinizi daha kötü hissettirirler.

  Depresyonsanız Ne Yapmalısınız?

Depresyondaysanız,

•  Şu sıralar neden böyle olduğunuzu anlamak için kendinize zaman tanıyın.

•  Kendinizi eleştirmekten ve suçlamaktan kaçının.

•  Duygu durumunuzun getirdiği hareketsizliğe direnin. Örneğin, sabahları ya da gün içinde yataktan kalkın, sizi yormayacak etkinliklerde bulunun.

•  Olumlu yaşantılarınıza odaklanın.

•  Başarılarınızın haftalık listesini tutun.

•  Herkesin farklı becerileri olduğunu kabul edin ve kendi olumlu özelliklerinizle başarılarınızı görün.

•  Güçlü yönlerinizi keşfetmeye çalışın.

•  Gerçekçi hedefler koyun.

•  Günlük etkinliklerinizin haftalık programını yapın, sonu sosyal etkinlikler içersin.

•  Çevrenizden sosyal destek almaya çalışın.

•  Kendinizi gergin hisettiğinizde kullanmak üzere rahatlama teknikleri öğrenin. Örneğin, bedeniniz rahatlayana değin derin nefes alıp verin.

•  Eğer depresyon belirtileri sürüyorsa bir uzmandan yardım alın.

•  İyileşmek zaman alır. Kendinize zaman tanıyın.

Depresif Bir Yakına Nasıl Yardım Edilebilir?

Depresif özellikler gösteren bir yakınınız varsa,

•  Ona neler hissettiğini bildiğinizi söylemeyin. Bu, onu kızdırır. Yalnızca dinleyin ve anlamaya çalışın.

•  Destekleyici ve sabırlı olun.

•  Onunla ilgilendiğinizi ve yanında olduğunuzu bilmesini sağlayın.

•  Eğer belirtiler sürüyor ve günlük etkinliklerini olumsuz etkiliyorsa bir uzmandan yardım alması için onu cesaretlendirin.