Alkol Kullanmak

              

 

Alkol Kullanmak

 

 

BÜREM

Boğaziçi Üniversitesi

Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Araştırma ve Uygulama Merkezi

Adres: B.Ü. Güney Kampüs,

Revir Üzeri,

P.K. 34342 Bebek, İstanbul

Tel.: (0212) 359 71 39

Faks: (0212) 287 29 58

E-posta: burem@boun.edu.tr

Web sitesi: http://burem.boun.edu.tr

 

BÜSÖD

Boğaziçi Üniversitesi Sarıtepe Kampüsü

Öğrenci Destek Birimi

 

Adres: B.Ü. Kilyos Sarıtepe Kampüsü,

       YADYOK Binası, Kat: 3,

    P.K. 34450 Sarıyer, İstanbul

Tel.: (212) 359 7969

E-Posta: busod@boun.edu.tr

Web Sitesi: http://busod.boun.edu.tr

 

Alkolü Tanımak Gerek

Alkol sık ve yaygın olarak kullanılan satış ve alımı (18 yaştan sonra) yasal bir maddedir. İnsanlık tarihi boyunca da kullanımı olmuştur. İnsanlar alkolü kimi zaman bir gıda, kimi zaman ilaç, kimi zaman ise bir eğlence aracı olarak görmüşlerdir. Eski çağlarda dini törenlerde alkolün yeri büyüktür. Öte yandan, alkol bedene birçok zarar verebilir ve bağımlılık oluşturabilir. Bu nedenle, alkolün bedenimizi nasıl etkilediğini öğrenmek günlük yaşamımızda alkolle ilgili sorunları yaşamama konusunda bize yol gösterici olabilir.

Alkol aynı zamanda kar getiren bir üründür. Ticari firmalar kendi mallarını satmak için farklı yollara başvurabilmektedir. Bunlar arasında en sık rastlanılan yöntem alkolün olumsuz etkilerini azımsamaya çalışma eğilimidir. Örneğin, ülkemizde uzun yıllar biranın bağımlılık yapmayacağı ve alkollü içkiler sınıfında değerlendirilmemesi gerektiği ileri sürülmüştür. Bu nedenle alkol hakkında tarafsız bilgi edinebilmek önemlidir.

Alkol kimi zaman bir imaj aracı olarak kullanılmakta, böylece satışının artırılması hedeflenmektedir. Soğukkanlı, popüler, erkeksi, özgür, maceracı... Ticari firmalar bunlar gibi birçok imajın kendi ürünleri ile özdeşleşmesini sağlamaya çalışmaktadırlar. Bizler de alkolü çeşitli yaşantılarımızla özdeşleştiririz. Örneğin, kimine göre alkolsüz eğlence olmaz. Kimine göre alkolle rahatlamak gereklidir. Bazıları dertlerini alkolle unutabileceklerine inanır.

Alkole tarafsız ve bilimsel gözle bakmak çok önemlidir. Alkol hayatımızda. Ama hayatımız alkol olmasın...

 

NE İSTEDİĞİNİZE KARAR VERİN!

Alkol kullanırken amacınız nedir? Bu sorunun yanıtı alkol kullanma miktarınızı da belirlemelidir. Kandaki alkol düzeyine göre oluşan etkiler aşağıda belirtilmiştir:

 

Kan-alkol düzeyi

 

                                

                                   Etki

% 0.02

Hafif bir fark hissedilmeye başlar.

% 0.04

Birçok kişi bu düzeyde rahatlama ve keyif hissetmeye başlar.

% 0.06

Kişinin yargı gücü bozulur, yeteneklerini kullanma ve doğru kararlar alma becerisi azalır.

% 0.08

Kasların eş güdümü, araba kullanma ve konuşma gibi beceriler bozulur. Bulantı riski yükselir.

% 0.10

Kişinin kendi üstündeki denetimi kaybolur, tepki verme süresi bozulur.

% 0.15

Denge ve hareket bozuklukları ortaya çıkar. Kaza yapma riski ve içtiği zaman olanları hatırlamama olasılığı artar.

% 0.30

Bilinç kaybolur, koma gelişir, ölüm riski ortaya çıkar.

 

NASIL İÇECEĞİNİZE KARAR VERİN!

 

Alkol etkisi, aşağıda görüldüğü gibi iki fazlı bir eğri çizer. Kullanılan alkol miktarı arttıkça, alkolün verdiği keyif ve rahatlama hissi yerini mutsuzluk ve öfkeye bırakır. Hızlı içildiği zaman da istenen etkileri yaratmadan, hızla istenmeyen etkilere yol açar.

 

Alkol miktarı arttıkça olumsuz etkileri artar.

 

 

Fazla ve sık alkol alındığı zaman tolerans gelişir, yani etkiye karşı duyarlık eşiği yükselir. Tolerans kişinin aynı etkiyi sağlamak için daha fazla miktarda alkol alma gereksinimini duymasıdır. Kişi benzer etkiyi sağlamak için giderek kullandığı alkolün miktarı artırmak zorunda kalır.

 

 

Alkol miktarı arttıkça tolerans gelişir.

 

 

 

 

NE KADAR ALKOL İÇMEK RİSKLİDİR?

 

Kullanılan alkol miktarını değerlendirmek için “standart içki” tanımı kullanılır. Yarım duble rakı, cin, viski ya da bir kadeh şarap ya da bir bardak bira bir standart içkiye eşittir.

 

            Bir Standart İçki Nedir?

 

 

 

Yukarıdaki değerlere göre haftalık alınan alkol miktarı değerlendirilmelidir.

 

Alkolün sınırı

·    Erkekler haftada 21 standart içkiyi

·    Kadınlar 16 standart içkiyi aşmamalıdır

Ancak gebeler, fiziksel hastalığı olanlar, bağımlılar ve araba kullanacaklar hiç alkol almamalıdır.

Unutmayın! Bunlar üst sınırlardır, bu kadar içmek zorunda değilsiniz...

 

ALKOLÜN BEDENSEL VE RUHSAL ETKİLERİ

 

Alkolün bedensel ve ruhsal etkileri kişiden kişiye değişir. Bazı insanlar çok az alkol alsa bile bedensel ya da ruhsal olarak hemen etkilenirler. Bazılarında ise, bu etkilerin ortaya çıkması uzun zaman alır. Bu nedenle, kimde ve ne zaman bu etkilerin ortaya çıkacağı bilinemez.

 

Bedensel etkiler

·    Mide ülseri ve gastrit

·    Karaciğerde büyüme, yağlanma ve siroz

·    Damar sertliği ve yüksek tansiyon

 

·    Beslenme bozukluğu

·    Bağışıklık sisteminde bozukluklar

·    Kaslarda zayıflama

·    Sinir hücrelerinde hasar

·    Felç

·    Cinsel işlev bozukluğu

 

 

Ruhsal etkiler

·    Uykusuzluk

·    Depresyon

·    Huzursuzluk

·    Öfke

·    Hafıza kaybı

·    İş ve okul yaşamında sorunlar

·    Kişiler arası ilişkilerde sorunlar

 

 

 

 

 

 

ALKOLÜ AZALTMAK MI TAMAMEN BIRAKMAK MI?

 

Alkolü azaltmanın gerektiği durumlar:

·    Tehlikeli düzeyde alkol kullanımı varsa,

·    Alkole bağlı sorunlar ortaya çıkmışsa.

 

Alkolü tamamen bırakmanın gerektiği durumlar:

·    Bağımlılık

·    Başarısız alkol azaltma deneyimleri

·    Gebelik

·    Alkol kullanımının sakıncalı olduğu bir hastalığın varlığı

 

HURAFELER!

 

Alkol ve alkol kullanımı hakkında birçok yanlışı, doğru olarak kabullenmişizdir. Bu yanlış inanç ya da hurafeler, kültürden kültüre değişmektedir. Bazı hurafe örnekleri aşağıdadır:

 

Alkol uykuyu düzenler (yanlış!)

Alkol uykuyu düzenlemez, aksine bozar. Alkolle uyunmaz, sızılır. Alkolün etkisiyle uyunulan uyku tam ve gerçek bir uyku olmadığı için kişi uykusuz kalır.

Alkol cinsel gücü artırır (yanlış!)

Alkol cinsel gücü artırmaz, aksine cinsel organ sertleşmesini bozar, boşalmayı geciktirir ya da engeller. Alkol yalnızca kişideki utanma duygusunu kaldırdığı için cinsel olarak daha rahat davranmaya yol açabilir, ancak ayıldığında kişi bundan pişmanlık duyabilir.

Alkol kan damarlarını açar (yanlış!)

Çok düşük miktarda alınan alkol kan damarlarında genişleme etkisine yol açar. Ancak miktar arttıkça alkol damar sertliği ve damar daralmasına yol açar.

 

DAHA AZ İÇMEK İÇİN İPUÇLARI

 

Eğer alkolü fazla miktarda kullandığınıza inanıyorsanız ya da yukarıda verilen sınırların üzerinde alkol kullanıyorsanız, o zaman kullandığınız alkol miktarını azaltmanız gerekmektedir. Bunun için yapacaklarınız şunlardır:

·    İçmeye başlamadan önce sınırlarınızı belirleyin

·    Kadehler arasında mola verin

·    Düşük alkollü içkileri tercih edin (light bira, duble yerine tek, vb.)

·    Küçük yudumlarla için

·    İçmeden önce karnınızı doyurun

·    İçmeye başlamadan önce susuzluğunuzu giderin

·    Her bir kadeh arasında bir bardak alkolsüz sıvı alın (soda, su, ayran, vb.)

·    Tuzlu yiyeceklerden sakının

·    Yarıştan kaçının, başkalarının söylediklerinden etkilenmeyin

·    Ne kadar içtiğinizi kaydedin

 

RİSKLERİNİZİ AZALTIN

 

Eğer alkol alma zorunluluğunuz varsa o zaman alkol alımına bağlı olarak ortaya çıkabilecek ruhsal, bedensel ve sosyal sorunların riskini azaltmak gerekebilir. Bu amaçla birçok önlem planlayabilirsiniz. Ancak riski azaltmanın en iyi yolu, alkol kullanmamaktır.

 

·    Üst üste iki gün içmeyin

·    Aç karnına alkol kullanmayın

·    Alkolle birlikte bol su için

·    İçmeye gitmeden önce eve nasıl döneceğinizin planını yapın

·    İçmeye giderken arabanızla tek başınıza gitmeyin

·    Arabayla birlikte içmeye gidecekseniz arabayı sürecek kişinin ayık olma görevini almasını sağlayın

·    Tanımadığınız kişilerle birlikte içmeyin

·    Kendi içme sınırınızı belirleyin

·    Çok içtiyseniz size göz kulak olacak güvendiğiniz birini seçin

 

ALKOLÜ BIRAKMA NEDENLERİNİZİ BELİRLEYİN

 

Öncelikle neden değişmek istediğinizi, yani alkolü azaltmaya ya da bırakmaya neden karar verdiğinizi düşünün. Aşağıdaki listeden size uygun olan seçenekleri işaretleyin.

·    Kendimi daha iyi hissedeceğim

·    Daha fazla enerjim olacak

·    Kilom azalacak

·    Daha iyi uyuyacağım

·    Daha çok para biriktirebileceğim

·    Akşamdan kalma durumunu yaşamayacağım

·    Daha iyi çalışabileceğim

·    Yaptığım işlere daha fazla odaklanabileceğim

·    İş ve okul yaşamımdaki başarı artacak

·    Kişiler arası ilişkilerimde daha az sorun yaşayacağım

·    Hafızam düzelecek

·    Alkole bağlı sağlık sorunlarım ortaya çıkmayacak

·    Alkole bağımlı olmayacağım

·    Kaza ya da tacize uğrama gibi risklerden kaçınacağım

BAĞIMLILIK 

 

Bağımlılık kişinin kullandığı madde üzerinde denetimini kaybetmesi ve onsuz bir yaşam sürememeye başlamasıdır. Bağımlılık bir kez geliştikten sonra, kendi kendine iyileşmez ve kişinin yaşamı boyunca kalıcı olur.

Herkes bağımlı olabilir. Madde kullanımı kişinin biyolojik yapısında zamanla değişikliklere yol açar ve ara sıra da olsa alkol kullanan kişinin bundan kaçınması mümkün değildir.

Alkol kullanımının irade ile bir ilişkisi yoktur. Kişiler içmeye “Ben kendimi denetleyebilirim” düşüncesiyle başlar, daha sonra bağımlı hale gelir. Onlar da “Benim iradem güçlüdür” gibi bir yanlış inançla yola çıkmışlardır. Kişi alkolü denetimi altında tuttuğunu, hiç dozu aşmadığını iddia etse de aslında bedeninde farkında olmadığı bir süreç devam etmektedir. Bu yüzden bireysel özellikler ile madde kullanımı arasında bir neden-sonuç ilişkisi kurmak yanlıştır. 

Bağımlılık yavaşça ve sinsice gelişir. Kişi genelde bağımlı olduğunun farkına varmaz. Bağımlılığın da dereceleri vardır. Ancak çok şiddetli bağımlılık durumlarında ellerde titreme ya da hayaller gözlenir. Ancak birçok bağımlıda bu tür belirtiler olmayabilir.

 

 

 

 

 

 

BAĞIMLILIK ÖLÇÜTLERİ

Aşağıdaki belirtilerden birkaçının varlığı bağımlılık olduğunu gösterir:

·    Kullanılan alkol miktarının giderek artması

·    Alkol miktarı azaltılınca ya da kesilince huzursuzluk, uykusuzluk, titreme gibi yoksunluk belirtilerinin ortaya çıkması

·    Ruhsal, sosyal, adli ya da bedensel bir sorun oluşturmasına rağmen alkol kullanmaya devam etmek

·    Kişinin alkol üzerinde denetimini kaybetmesi ve tasarladığından fazla alkol kullanması

·    Zamanının büyük çoğunluğunu alkol ile geçirmesi

·    Alkolün kişisel toplumsal sorumluluklarını yerine getirmesini engellemesi (iş, okul, aile, vb.)

 

 

 

Alkolün bedensel ve ruhsal etkileri kişiden kişiye değişir; kimileri hemen, kimileri uzun zaman sonra etkilenir, ancak herkes için geçerli olan, alkolün başta verdiği keyif ve rahatlama, miktarı arttıkça mutsuzluk ve öfkeye dönüşür, sürekli kullanımda duyarlık eşiği yükselir ve bağımlılık riski oluşur

 

 

 

 

Daha fazla bilgi ya da yardım almak için

başvurmaktan çekinmeyin

www.yeniden.org.tr

www.amatem.org

Kitapçık Dizisi - 2